Je hebt werk genoeg, maar te weinig handen. Je zegt opdrachten af, je mensen draaien overuren en je vacature blijft openstaan. Nog een vacature plaatsen is dan de eerste reflex. Maar een personeelstekort pak je beter op vier fronten tegelijk aan: mensen behouden, zij-instromers opleiden, het werk anders verdelen en werven bij mensen die niet actief zoeken.
Wat betekent een personeelstekort voor jouw bedrijf?
Je hebt een personeelstekort als je structureel meer werk hebt dan mensen om het te doen. In veel vakken is dat al jaren zo: techniek, bouw, zorg, kinderopvang, transport en horeca. Voor een groot bedrijf is één open vacature vervelend. Voor een mkb-bedrijf met tien mensen is één monteur minder meteen een bus die stilstaat.
Het risico zit in de kettingreactie. Wie overblijft, neemt het werk over. Dat gaat een tijd goed, tot iemand uitvalt of zelf vertrekt. Dan wordt het tekort groter in plaats van kleiner. Daarom begint de aanpak niet bij de vacature, maar bij twee vragen: hoeveel mensen heb ik echt nodig, en hoe houd ik de mensen die ik heb?
Tip: zet op één A4 hoeveel uur werk er de komende maanden ligt en hoeveel uur je team kan leveren. Het verschil is je echte tekort. Soms blijkt dat een halve baan te zijn, geen hele.
Houd de mensen die je al hebt
Elke medewerker die vertrekt, maakt je tekort groter. Iemand behouden is bijna altijd makkelijker dan iemand nieuw vinden en inwerken. Toch krijgt behoud vaak pas aandacht als iemand zijn ontslag indient.
Voer blijfgesprekken, geen exitgesprekken. Vraag je mensen een paar keer per jaar wat goed gaat, wat ze irriteert en waar ze over een paar jaar willen staan. Wacht daar niet mee tot de afscheidsborrel.
Kijk naar rooster en werkdruk. Overuren als noodoplossing worden snel de norm. Vraag wat iemand nodig heeft om het vol te houden, zoals een vaste vrije dag of minder weekenddiensten.
Check je arbeidsvoorwaarden. Weet wat andere werkgevers in je regio bieden voor hetzelfde werk. Je hoeft niet de hoogste te zijn, wel eerlijk.
Laat mensen groeien. Een cursus, een nieuw specialisme of de rol van leermeester houdt het werk interessant.
Spreek waardering uit. Het klinkt klein, maar in drukke tijden is het vaak het eerste dat verdwijnt.
Leid zij-instromers zelf op
Zoek je alleen mensen met jaren ervaring in precies jouw vak, dan vis je in een kleine vijver waar iedereen vist. Kijk daarom ook naar mensen die het vak nog kunnen leren.
Wie komen in aanmerking?
Overstappers. Iemand uit de logistiek of de productie met technisch gevoel kan prima monteur worden.
Herintreders. Mensen die een tijd niet hebben gewerkt, bijvoorbeeld door de zorg voor kinderen of een familielid, en weer aan de slag willen.
Schoolverlaters en leerlingen. Via een leer-werkplek (bbl) werken ze bij jou en gaan ze een deel van de week naar school.
Oudere vakmensen. Wie gestopt is of minder wil werken, kan als parttimer of leermeester veel kennis overdragen.
Hoe maak je het haalbaar?
Schrijf op wat iemand na de eerste week, de eerste maanden en het eerste jaar moet kunnen. Koppel een ervaren collega als vast aanspreekpunt. Vraag bij je branchevereniging of opleidingsfonds welke regelingen er zijn voor scholing, want die verschillen per sector.
En zeg in je vacature dat je opleidt, met wat iemand daarvoor moet meenemen. Anders denken deze mensen dat ze niet in aanmerking komen en solliciteren ze niet.
Verdeel het werk anders
Soms is het slimmer om het werk aan te passen aan de mensen die er zijn, in plaats van andersom. Bekijk welke taken echt een vakman nodig hebben en welke niet.
Wat je ziet | Wat je kunt doen |
|---|---|
Je monteurs zijn veel tijd kwijt aan administratie. | Laat werkbonnen en planning door iemand op kantoor of een app doen. |
Ervaren mensen doen ook eenvoudig werk. | Neem een hulpkracht aan voor het voorbereidende werk. |
Parttimers willen misschien meer uren. | Vraag het. Soms is dat sneller dan een nieuwe collega. |
De planning verandert elke dag. | Plan vaster en verder vooruit, zodat er minder uren verloren gaan. |
Je neemt elke opdracht aan. | Kies de opdrachten die het best bij je passen en zeg nee tegen de rest. |
Een nieuwe functie voor eenvoudiger werk is vaak ook makkelijker te vullen. Er zijn meer mensen die het kunnen, en het is een goede instap voor een zij-instromer die later kan doorgroeien.
Bereik ook mensen die niet zoeken
Uiteindelijk heb je toch nieuwe mensen nodig. De meeste goede vakmensen hebben al een baan en kijken niet op vacaturesites. Zet je je vacature alleen daar, dan zie je vooral de kleine groep die actief zoekt. En die groep deel je met elke andere werkgever in je regio.
Mensen die niet actief zoeken maar wel openstaan voor iets beters, heten latent werkzoekenden. Je bereikt ze waar ze elke dag zijn, zoals op Facebook en Instagram, met een vacature die in een paar seconden duidelijk maakt wat je biedt. Lees hoe je latent werkzoekenden bereikt en hoe personeel werven bij mensen die nog niet zoeken werkt. Welk kanaal bij welke functie past, lees je in waar vind ik nieuw personeel.
Maak het die mensen ook makkelijk. Een kort formulier, een salarisindicatie en snel terugbellen. Wie niet zoekt, haakt bij de eerste drempel af.
Stappenplan: waar begin je?
Breng je tekort in kaart. Hoeveel uur werk ligt er, hoeveel kan je team leveren en welke taken blijven liggen?
Praat met je team. Vraag wie meer uren wil, wie twijfelt over blijven en wie iemand kent die bij jullie past.
Haal werk weg bij je vakmensen. Kies één taak die iemand anders of een hulpmiddel kan overnemen.
Herschrijf je vacature. Schrap eisen die niet nodig zijn en zeg dat je opleidt.
Werf waar je doelgroep is. Laat je vacature zien aan mensen in je regio die niet actief zoeken.
Bel sollicitanten dezelfde dag. Hoe sneller je reageert, hoe kleiner de kans dat een goede kandidaat al ergens anders ja heeft gezegd.
Veelgestelde vragen
Hoe lang blijft het personeelstekort nog?
Dat weet niemand precies. In veel sectoren gaan de komende jaren veel mensen met pensioen, dus de verwachting is dat het lastig blijft. Ga er daarom van uit dat het geen tijdelijk probleem is en richt je bedrijf erop in.
Is een hoger salaris de oplossing?
Soms helpt het, zeker als je onder het niveau in je regio zit. Maar een hoger salaris lost geen slecht rooster of hoge werkdruk op. Kijk naar het hele pakket: geld, uren, rust, collega’s en groei.
Moet ik opdrachten afzeggen?
Liever bewust kiezen dan je team overbelasten. Kies de klanten en opdrachten die het best bij je bedrijf passen. Zo houd je je mensen gezond en heb je tijd om het tekort echt op te lossen.
Kan ik mensen inhuren in plaats van aannemen?
Uitzendkrachten, zzp’ers en gedetacheerden kunnen een piek opvangen. Op de lange termijn pakt dat vaak duurder uit en bouw je er geen vast team mee op. Gebruik inhuur als overbrugging terwijl je werkt aan vaste mensen.
Samengevat
Een personeelstekort los je niet op met één vacature. Houd de mensen die je hebt, leid zij-instromers op, haal eenvoudig werk weg bij je vakmensen en werf bij mensen die niet actief zoeken. Begin klein, maar begin deze week.
Wil je weten of jouw vacature de juiste mensen aanspreekt? Vraag de gratis vacaturecheck aan. Binnen 3 werkdagen staat ons advies in je mail.
