Selectiecriteria bij een sollicitatie: zo kies je de juiste kandidaat

Wie neem je aan als er meerdere mensen op je vacature hebben gereageerd? Met duidelijke selectiecriteria kies je op basis van wat het werk vraagt, en niet alleen op gevoel. In dit artikel lees je wat selectiecriteria zijn, hoe je ze opstelt, voorbeelden per functie en hoe je ze gebruikt van vacaturetekst tot aanname.

Wat zijn selectiecriteria?

Selectiecriteria zijn de eisen en eigenschappen waarop je sollicitanten beoordeelt. Ze komen rechtstreeks uit het werk: wat moet iemand kunnen en weten om het goed te doen? Door ze vooraf op te schrijven, beoordeel je iedereen op dezelfde punten. Dat is eerlijker, en je kunt je keuze later beter uitleggen.

Harde en zachte criteria

• Harde criteria zijn meetbaar: een diploma, een certificaat, een rijbewijs of een aantal jaar ervaring. Die kun je vaak al uit een cv of een korte vraag halen.

• Zachte criteria gaan over hoe iemand werkt: zelfstandig, netjes, goed met klanten, rustig onder druk. Die ontdek je vooral in het gesprek.

Wat moet, en wat mag

Maak bij elk criterium de keuze: is dit echt nodig, of is het mooi meegenomen? Houd de lijst met eisen die echt moeten kort. Te veel harde eisen schrikt goede mensen af en maakt je groep sollicitanten onnodig klein. Iemand die niet alles meebrengt maar wel snel leert, is vaak een betere keuze dan je denkt.

Zo stel je selectiecriteria op

1. Kijk naar het werk: beschrijf wat iemand op een gewone dag doet, en wat er misgaat als het niet goed gaat.

2. Vraag het aan iemand die het werk doet: een collega weet vaak beter wat er echt nodig is dan een functieprofiel.

3. Schrijf het concreet op: niet "technisch inzicht", maar "kan zelfstandig een storing aan een cv-ketel vinden".

4. Kies wat moet en wat mag: zet de eisen die echt moeten bovenaan.

5. Bepaal hoe je het toetst: uit het cv, met een vraag in het sollicitatieformulier, in het gesprek of met een proefdag.

Voorbeelden van selectiecriteria per functie

Servicemonteur

• Moet: mbo-diploma installatietechniek of vergelijkbare ervaring, rijbewijs B.

• Mag: ervaring met warmtepompen.

• Zacht: werkt zelfstandig, legt klanten duidelijk uit wat er gedaan is.

Vrachtwagenchauffeur

• Moet: rijbewijs C of CE, code 95.

• Mag: ervaring met laden en lossen bij klanten.

• Zacht: betrouwbaar, blijft rustig als de planning verandert.

Administratief medewerker

• Moet: mbo-niveau, ervaring met een boekhoudprogramma.

• Mag: ervaring met het programma dat jullie gebruiken.

• Zacht: nauwkeurig, houdt overzicht als er veel tegelijk binnenkomt.

Leidinggevende of uitvoerder

• Moet: ervaring met het aansturen van een team of project.

• Mag: een vakopleiding in de richting van het werk.

• Zacht: duidelijk in afspraken, durft knopen door te hakken.

De selectieprocedure stap voor stap

1. Vacaturetekst: zet de eisen die echt moeten erin, en niet meer. Zie vacaturetekst schrijven.

2. Eerste schifting: kijk of iemand voldoet aan de harde eisen. Een paar korte vragen in het sollicitatieformulier, zoals "Heb je rijbewijs B?", maken dit makkelijk.

3. Kort telefoongesprek: klopt het beeld, en is iemand nog beschikbaar?

4. Sollicitatiegesprek: toets de zachte criteria met vragen naar echte voorbeelden. Zie sollicitatiegesprek voorbereiden als werkgever.

5. Proefdag of meelopen: voor vakwerk vaak de beste test. Je ziet hoe iemand werkt, en de kandidaat ziet hoe het bij jullie is.

6. Referenties: bel na een goed gesprek een vorige werkgever, met toestemming van de kandidaat.

7. Besluit en terugkoppeling: laat iedereen snel weten waar ze aan toe zijn.

Eerlijk selecteren

Iedereen heeft voorkeuren, ook zonder dat je het merkt. We vinden mensen die op ons lijken al snel sympathiek. Zo houd je de keuze eerlijk:

• Bepaal je criteria vooraf en beoordeel iedereen op dezelfde punten.

• Stel iedereen dezelfde vragen, zodat je de antwoorden kunt vergelijken.

• Geef per criterium een score direct na het gesprek, bijvoorbeeld van 1 tot 5.

• Beoordeel met twee mensen, en bespreek pas daarna je indruk.

• Kijk naar wat er toe doet: een naam, leeftijd of foto zegt niets over of iemand het werk kan.

Zo krijg je betere sollicitaties

Goede selectie begint al bij de vacature. Hoe duidelijker je bent over het werk en de eisen, hoe beter de mensen passen die reageren.

• Vertel eerlijk hoe een gewone werkdag eruitziet.

• Noem de eisen die echt moeten, en het salaris.

• Stel een paar korte vragen bij het solliciteren, zodat je meteen ziet of iemand aan de basis voldoet.

• Laat zien hoe het bij jullie is, met beelden van jullie eigen werk.

Checklist selectiecriteria

• Heb je beschreven wat iemand op een gewone dag doet?

• Heb je een collega gevraagd wat er echt nodig is?

• Zijn je criteria concreet, en niet alleen "flexibel" of "communicatief"?

• Is de lijst met eisen die echt moeten kort?

• Weet je per criterium hoe je het toetst?

• Beoordeel je iedereen op dezelfde punten, met een score?

Hulp bij je vacature

Bij een vacaturecampagne van NewRecruits stel je in het sollicitatieformulier de vragen die voor jouw functie tellen. Zo zie je meteen wie aan de basis voldoet. Wil je weten hoe jouw vacature beter aansluit op de mensen die je zoekt? Vraag de gratis vacaturecheck aan. Binnen 3 werkdagen staat ons advies in je mail.